Uzaydaki astronotların menüsünde ne var?
Artemis II misyonuyla Ay'ın etrafında tur atacak olan dört astronotun beslenme programı, NASA'nın Johnson Uzay Merkezi tarafından detaylandırıldı. İkmal imkanı, buzdolabı veya son dakika yükleme kapasitesi bulunmayan Orion uzay aracında, her öğün yüksek güvenlik ve raf ömrü kriterlerine göre seçildi.
Yayımlanan verilere göre, Artemis II mürettebatı için hazırlanan yemek sisteminde çeşitlilik ön plana çıkıyor:
10'dan fazla içecek türü mevcut. Kahve, yeşil çay, mango-şeftali smoothie, kakao ve çeşitli meyve suları listede bulunuyor.
Tüm mürettebatı yolculuk boyunca dinç tutmak için toplam 43 fincan kahve planlamaya dahil edildi.
Tortilla (lavaş), buğday ekmeği, sebzeli kiş, kahvaltılık sosis, badem, kaju ve barbekü soslu sığır eti (brisket) temel besin kaynakları arasında.
Özellikle kırıntı yapmadığı için uzay görevlerinin vazgeçilmezi olan tortilla'dan 58 adet paketlendi.
Uzayda tat duyusunun azalması nedeniyle 5 farklı acı sos, akçaağaç şurubu, fıstık ezmesi, çikolata kreması, ballı hardal ve tarçın gibi lezzet artırıcılar da cephanelikteki yerini aldı.
Astronotların moralini yüksek tutmak amacıyla kurabiyeler, çikolatalar, kekler, meyveli tatlılar (cobbler) ve pudingler menüye eklendi.
Hazırlık süreci ve teknoloji
Orion aracındaki kısıtlı alan ve güç kaynakları nedeniyle yemek sistemleri oldukça yalın bir yapıda tasarlandı.
Astronotlar yemeklerini şu yöntemlerle hazırlayacak:
Yeniden Nemlendirme: Kurutulmuş (freeze-dried) yiyecek ve içecekler, Orion’daki içme suyu ünitesi kullanılarak tüketime hazır hale getirilecek.
Isıtma: Yemekleri ısıtmak için "evrak çantası" boyutunda kompakt bir ısıtıcı kullanılacak.
Saklama: Menüde dondurularak kurutulmuş, ısıl işlemle sterilize edilmiş (termostabilize) veya ışınlanmış yiyecekler yer alıyor.
Orion'un kısıtlamaları ve zorluklar
Uzay aracının içindeki sınırlı hacim nedeniyle yiyeceklerin kırıntı dökmemesi hayati önem taşıyor.
Mikro yerçekimi ortamında serbestçe uçuşan kırıntılar, hassas cihazlara veya mürettebatın sağlığına zarar verebileceği için tüm gıdalar bu riski en aza indirecek şekilde paketlendi.
Artemis II menüleri, Apollo döneminden bu yana kat edilen teknolojik aşamayı yansıtıyor. Düzenli ikmal alan Uluslararası Uzay İstasyonu'nun (ISS) aksine, Artemis II tamamen kendi kendine yeten, önceden paketlenmiş ve ikmal şansı olmayan sabit bir menü sistemiyle çalışacak.
Ayrıca, Kanadalı astronot Jeremy Hansen'ın katılımıyla, Kanada menşeli 5 farklı ürünün de menüye dahil edildiği bildirildi.
